
فرمول محاسبه حق ماموریت یا فوق العاده ماموریت
حق ماموریت (Mission Allowance) یا فوقالعاده ماموریت یکی از مزایای قانونی مرتبط با اعزام کارکنان به خارج از محل کار اصلی محسوب میشود که هم در قانون کار برای کارگران و کارمندان بخش خصوصی و هم در قانون مدیریت خدمات کشوری برای کارکنان دولت پیش بینی شده است.
فهرست مطالب
تعریف حق ماموریت در قانون کار
ماده 46 قانون کار حق ماموریت را اینگونه تعریف میکند: هرگاه کارگر برای انجام کار حداقل به مدت یک روز به محلی خارج از محل خدمت اعزام شود یا فاصله محل ماموریت تا کارگاه حداقل 50 کیلومتر باشد یا ناگزیر به توقف شبانه شود، مشمول دریافت حق ماموریت خواهد بود.
در این حالت، کارفرما مکلف است علاوه بر تامین وسیله رفت و برگشت یا پرداخت هزینه آن، برای هر روز ماموریت مبلغی را به عنوان فوق العاده ماموریت پرداخت نماید.
📌 نکته:
1) برای تعلق حق ماموریت، وجود یکی از شرایط مقرر در ماده 46 قانون کار کفایت میکند؛ بنابراین لازم نیست هر سه شرط به صورت همزمان رعایت شده باشد و احراز هر یک از موارد اعزام به خارج از محل خدمت، فاصله حداقل 50 کیلومتر تا کارگاه یا ضرورت توقف شبانه، برای شمول حق ماموریت کافی است.
2) لازم به ذکر است که پرداخت حق ایاب و ذهاب در طول ماموریت برعهده کارفرما میباشد.

حق ماموریت چگونه محاسبه میشود؟
مطابق ماده 46 قانون کار، میزان حق ماموریت یا فوقالعاده ماموریت نباید کمتر از مزد ثابت یا مزد مبنای روزانه کارگر باشد. بنابراین فرمول محاسبه فوقالعاده ماموریت بهاین صورت است:
فرمول محاسبه حق ماموریت
📝 حق ماموریت = مزد روزانه (حقوق پایه و مزایا) × تعداد روزهای ماموریت
حق ماموریت ساعتی در قانون کار
چیزی به نام حق ماموریت ساعتی در قانون کار وجود ندارد؛ ماده 46 قانون کار، مبنای محاسبه را «روزانه» تعیین کرده است.
با این حال، در برخی کارگاهها در صورت ماموریت کمتر از یک روز، عرف کارگاه یا توافق طرفین ملاک قرار میگیرد و ممکن است مبلغ به صورت ساعتی محاسبه شود؛ اما الزام قانونی صریح برای محاسبه ساعتی وجود ندارد.
محاسبه حق ماموریت در روز تعطیل
در صورتی که کارگر در روز تعطیل رسمی به ماموریت اعزام شود، حق ماموریت او مطابق ماده 46 قانون کار همانند سایر روزها و حداقل معادل یک روز مزد ثابت یا مزد مبنا محاسبه و پرداخت میشود. علاوه بر این، چون کارگر در روز تعطیل مشغول فعالیت است، مشمول فوق العاده اضافه کاری روز تعطیل نیز خواهد بود؛ بنابراین در چنین حالتی، مزد روزانه، حق ماموریت و مزایای مربوط به کار در روز تعطیل به صورت جداگانه محاسبه و پرداخت میگردد.
محاسبه حق ماموریت در روز تعطیل نیز از نظر اصل پرداخت، تفاوتی با سایر روزهای ماموریت ندارد؛ یعنی اگر فرد با ابلاغ رسمی یا طبق ضوابط قانونی در ماموریت باشد، برای روز تعطیل هم حق ماموریت به او تعلق میگیرد.
🎯 مطلب مرتبط: قانون اضافه کاری (نحوه محاسبه هر ساعت اضافه کاری)
محاسبه حق ماموریت در روز جمعه
در صورتی که کارگر در روز جمعه به ماموریت اعزام شود، حق ماموریت وی مطابق ماده 46 قانون کار حداقل معادل یک روز مزد ثابت یا مزد مبنا پرداخت میشود. علاوهبر این، اگر کارگر در روز جمعه تعطیل نباشد و عملا مشغول انجام کار باشد، علاوه بر مزد روزانه و حق ماموریت، مستحق دریافت فوق العاده جمعه کاری معادل 40 درصد مزد روزانه نیز خواهد بود؛ بنابراین در این حالت، هر یک از این مبالغ به صورت جداگانه محاسبه و پرداخت میشوند.
🎯 خواندن این مطلب پیشنهاد میشود: مفهوم جمعه کاری چیست و چگونه محاسبه میشود؟
حق ماموریت مشمول مالیات است؟
مطابق مقررات مالیاتی، حق ماموریت در صورتی که در چارچوب قانون و بابت ماموریت واقعی پرداخت شود، جزو درآمد مشمول مالیات حقوق محسوب نمیشود. اما اگر مبالغی خارج از عنوان واقعی ماموریت و به صورت مستمر پرداخت شود، ممکن است از سوی سازمان امور مالیاتی به عنوان مزایای مشمول مالیات تلقی گردد.
حق ماموریت مشمول بیمه است؟
بر اساس مقررات تامین اجتماعی، فوق العاده ماموریت جزو مزایای غیرمشمول کسر حق بیمه محسوب میشود؛ زیرا جبران هزینه بوده و مزد تلقی نمیشود.
پس، کارفرما مکلف به کسر حق بیمه از مبلغ حق ماموریت نیست؛ بهشرط اینکه پرداخت آن مطابق ضوابط قانونی باشد.
حق ماموریت کارکنان دولت در قانون خدمات کشوری
در خصوص کارکنان دولت و دستگاه های اجرایی، موضوع فوقالعاده ماموریت در قانون مدیریت خدمات کشوری مطرح شدهاست. کارکنان رسمی، پیمانی و قراردادی دستگاه های اجرایی در صورت اعزام به ماموریت اداری، مشمول دریافت فوق العاده ماموریت میشوند که میزان و نحوه پرداخت آن تابع آیین نامهها و ضرایب تعیین شده از سوی دولت است.
برخلاف قانون کار که حداقل یک روز مزد را ملاک قرار داده، در نظام اداری دولت، مبلغ ماموریت بر اساس گروه شغلی، طبقه، رتبه و ضرایب ریالی مصوب تعیین میشود.
فرمول محاسبه حق ماموریت کارکنان دولت
در قانون مدیریت خدمات کشوری صحبتی در مورد اینکه فوقالعاده ماموریت چگونه محاسبه میشود نشدهاست. در این قانون فقط اصل پرداخت فوقالعاده ماموریت به کارکنان دولت به رسمیت شناخته شدهاست. تعیین جزئیات، مبلغ و فرمول محاسبه به آییننامههای اجرایی و ضوابط بودجهای سالانه بستگی دارد. بنابراین عدد و نحوه دقیق محاسبه حق ماموریت در خود قانون مدیریت خدمات کشوری نیامده و دستگاههای اجرایی موظفاند مطابق آییننامهها و ضوابط اجرایی بودجه سالانه عمل کنند.

تفاوت حق ماموریت و فوق العاده ماموریت
تفاوتی بین «حق ماموریت» و «فوقالعاده ماموریت» وجود ندارد. اسم رسمی که در قانون آمده «فوقالعاده ماموریت» است، اما در صحبتهای روزمره و اداری معمولاً به آن «حق ماموریت» نیز میگویند. هر دو به همان مبلغی اشاره دارند که هنگام اعزام کارمند به ماموریت اداری خارج از محل خدمت به او پرداخت میشود.
راهنمای اطلاع از آخرین اخبار کارگران و کارمندان
در صفحات مربوط به اخبار کارگران و کارمندان سایت ایران استخدام، جدیدترین اطلاعیهها، مصوبات مزدی، تغییرات قانون کار، بخشنامههای مرتبط با کارکنان دولت، تصمیمات هیات وزیران و اخبار رسمی حوزه حقوق و مزایا به صورت مستمر منتشر و بروزرسانی میشوند.
کاربران میتوانند با مراجعه به این بخشها، آخرین اخبار مرتبط با حقوق و دستمزد سالانه، افزایش حقوق، مزایای قانونی مانند عیدی، سنوات، حق ماموریت، فوق العادهها و سایر موضوعات مهم استخدامی را به صورت یکجا دنبال کنند و از تحلیلهای تکمیلی کارشناسان ایران استخدام نیز بهرهمند شوند.
🎯 اطلاع از آخرین اخبار کارگران
🎯 اطلاع از آخرین اخبار کارمندان

سوالات متداول
در این بخش به پرتکرارترین سوالات دربارهی حق ماموریت یا فوقالعاده ماموریت پاسخ داده شده است. تلاش کردهایم مهمترین ابهامات مربوط به فوقالعاده ماموریت و سایر جزئیات کاربردی را به شکلی روشن و قابل فهم ارائه کنیم.
خیر. مطابق ماده 46 قانون کار، مبلغ حق ماموریت نباید کمتر از مزد ثابت یا مزد مبنای روزانه باشد.
در صورتی که توقف شبانه وجود داشته باشد، (حتی با فاصله کمتر از 50 کیلومتر) نیروی کار مشمول قانون کار میباشد.
بله. کارکنان دستگاه های اجرایی اعم از رسمی، پیمانی و قراردادی در صورت اعزام رسمی به ماموریت اداری، مشمول دریافت فوق العاده ماموریت خواهند بود. البته ضوابط و شرایط آنها مطابق آییننامههای مرتبط و قانون خدمات کشوری خواهد بود.
خیر. حق ماموریت جزو مزایای مستمر محسوب نشده و در محاسبه عیدی، سنوات و پایه حقوق نقشی ندارد.
در بخش خصوصی، کارگر میتواند با داشتن مستندات لازم از طریق اداره کار و مراجع حل اختلاف اقدام نماید. در دستگاه های اجرایی نیز موضوع از طریق واحدهای اداری متبوع و در صورت لزوم دیوان عدالت اداری قابل پیگیری است.
منبع: ایران استخدام




