محاسبه مانده مرخصی کارکنان دولتی، کارگران و جانبازان
برای بسیاری از کارمندان، کارگران و جانبازان، آشنایی با مفهوم مانده مرخصی و شرایط بازخرید آن از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا دانستن اینکه مانده مرخصی چگونه محاسبه میشود و در چه شرایطی امکان بازخرید آن وجود دارد، موضوعی مهم و کاربردی است که میتواند از به وجود آمدن بسیاری از ابهامها و اختلافها جلوگیری کند. در ادامه، ضمن تعریف مفهوم مانده مرخصی، به فرمول محاسبه و همچنین قوانین مرتبط با آن و … میپردازیم.
فهرست مطالب
مانده مرخصی چیست؟
تمامی افراد شاغل در طول سال از میزان مرخصی مشخصی برخوردار هستند که به آنها مرخصی استحقاقی گفته میشود. روزهای استفادهنشده از این مرخصی، مانده مرخصی را تشکیل میدهد که در پایان سال یا هنگام تسویه حساب، محاسبه و پرداخت میشود؛ یا طبق قوانین مدیریت خدمات کشوری و قانون کار بخشی از آن به سال جدید انتقال داده میشود.
باز خرید مانده مرخصی چیست؟
باز خرید مانده مرخصی یعنی کارفرما بایستی در زمان اتمام قرارداد یا هنگام خاتمه همکاری، بازنشستگی، از کارافتادگی یا تعطیلی کارگاه تعداد روزهای استفاده نشده از مرخصی استحقاقی را محاسبه کرده و مبلغ آن را به کارمند یا کارگر پرداخت کند. بازخرید مرخصیهای استفاده نشده، روزهای انتقالپذیر را نیز محسوب میشود. در نظر داشته باشید که بازخرید مرخصی در زمان اشتغال انجام نخواهد شد.
مانده مرخصی چگونه محاسبه میشود؟
برای محاسبه مانده مرخصی، ابتدا باید بر اساس نوع محل خدمت (دولتی یا خصوصی)، نوع رابطه استخدامی (رسمی، قراردادی، پیمانی یا کارگری)، قوانین حاکم بر محل کار و شرایط خاص برخی کارکنان مانند جانبازان، میزان مرخصی استحقاقی مشخص شود. پس از آن، با استفاده از فرمول محاسبه مانده مرخصی میتوان مبلغ بازخرید مرخصی را محاسبه کرد.
مانده مرخصی کارکنان دولت
تعداد روزهای قابل ذخیره برای کارکنان دستگاههای دولتی 15روز کاری است. طبق ماده 84 قانون مدیریت خدمات کشوری کارمندان دولتی، در طی سال، 30 روز مرخصی همراه با حقوق و مزایا دارند که حداکثر نیمی از تعداد مرخصی استفاده نشدهی کارمندان در سال قابل ذخیره و انتقال به سال جدید است.
مانده مرخصی کارگران
طبق ماده 64 قانون کار، مرخصی استحقاقی کارگران و کارکنان بخشهای خصوصی با حساب چهار روز جمعه، جمعاً یک ماه است و سایر روزهای تعطیل جزء ایاممرخصی محسوب نمیشود. در ادامه به نحوهی محاسبه مانده مرخصی کارگران را طبق قرارداد کاریشان میپردازیم:
قراردادهای دائم یا بیشتر از یک سال:
طبق ماده 66 قانون کار در این نوع قراردادها هرچقدر مانده مرخصی ذخیره شده داشته باشید فقط 9روز از آن به سال جدید انتقال داده میشود و بقیه روزها سوخت میگردد.
در نظر داشته باشید که مرخصی استعلاجی، مرخصی ازدواج و… جزء مرخصی استحقاقی نیست و محاسبه مانده مرخصی فقط برای مرخصی استحقاقی است.
قراردادهای یک ساله و کمتر از یک سال:
در قراردادهای موقت، تمام روزهای باقی مانده از مرخصی، محاسبه میشود. یعنی کارفرما باید تمامی مرخصیهای استفاده نشده کارگر را محاسبه و پرداخت کند؛ برای مثال: اگر تعداد مرخصی استفاده نشدهتان 26 روز باشد بایستی در پایان قرارداد مبلغ 26روز محاسبه گردیده و پرداخت شود.
مانده مرخصی جانبازان
بر اساس ماده 9 و 11 قانون تسهیلات استخدامی جانبازان و همچنین مفاد ماده 84 قانون مدیریت خدمات کشوری، کارکنان دستگاههای اجرایی سالانه از 30 روز مرخصی استحقاقی با حقوق و مزایا برخوردارند. بنابراین، جانبازان به هر میزان که مرخصی داشته باشند و استفاده نکرده باشند، در نهایت، فقط نیمی از مرخصی استحقاقی آنها قابل انتقال به سال جدید است.
طبق ماده ۵۳ قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران، اگر کارکنان مشمول این قانون در زمان اشتغال دارای مرخصی استفادهنشده باشند و به شهادت برسند یا مفقودالاثر شوند، دستگاههای مربوط (دولتی و خصوصی) موظفاند معادل ریالی مرخصیهای باقیمانده را بر اساس آخرین حقوق و مزایا محاسبه و به وراث قانونی پرداخت کنند.
فرمول محاسبه مانده مرخصی و بازخرید
برای محاسبه مانده مرخصی و مبلغ بازخرید آن، ابتدا لازم است میزان حق السعی روزانه مشخص شود. بر همین اساس، فرمول محاسبه حقالسعی به صورت زیر ارائه میشود:
(تعداد روزهای ماه)÷(جمع کل دریافتیهای ماهانه شامل مزد پایه، بن مسکن، بن خواربار، مزایای رفاهی، پایه سنوات و سایر پرداختها)=حقالسعی روزانه
پس از محاسبهی حق السعی میتوانید با استفاده از فرمول زیر مبلغ بازخرید مرخصی خود را بدست آورید.
(حقالسعی روزانه) × (تعداد روزهای مانده مرخصی)=مبلغ بازخرید مرخصی
سوالات متداول
مالیات مانده مرخصی چگونه محاسبه میشود؟
طبق ماده 91 قانون مالیات مستقیم، کارمندان مؤسسات فرهنگی به شرط معامله متقابل از پرداخت مالیات محروم هستند.
در صورت فوت کارگر یا کارمند، مرخصیهای استفادهنشدهی او چگونه محاسبه میشود؟
مبلغ مرخصیهای استفادهنشده محاسبه و پس از طی مراحل قانونی انحصار وراثت، به ورثه یا قیم قانونی پرداخت میشود.
مانده مرخصی در صورت شروع به کار در میانهی سال چگونه محاسبه میشود؟
مرخصی استحقاقی متناسب با مدت اشتغال تا پایان سال محاسبه میشود و مانده مرخصی فقط شامل همان میزان محاسبهشدهای است که در این بازه استفاده نشده است.
سخن پایانی
برای جلوگیری از بروز اختلاف، به کارمندان، کارگران و بهویژه جانبازان توصیه میشود همواره از نحوه محاسبه مرخصی استحقاقی و مانده مرخصی خود آگاه باشند و آن را بر اساس مدت واقعی کارکرد در طول سال بررسی کنند. بنابراین هماهنگی با واحد منابع انسانی پیش از پایان سال یا قطع همکاری میتواند به برخورداری از حقوق قانونی کمک کند و از بروز مشکلات بعدی جلوگیری کند.
منبع: ایران استخدام
