بحران کمبود پرستار | چرا استخدام ها پاسخگو نیست؟

خبرگزاری صدا و سیما

رئیس شورای عالی پرستاری گفت: کشور از نظر تربیت نیروی پرستاری ظرفیت لازم را دارد، اما مشکل اصلی در جذب و نگهداشت نیروهاست.

قاسم ابوطالبی، رئیس شورای عالی پرستاری، و عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در برنامه «گفت‌وگوی ویژه خبری» با موضوع «مطالبات و چالش‌های پرستاران»، مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده، مشکلات نیروی انسانی، وضعیت پرداخت‌ها و مطالبات جامعه پرستاری را تشریح کردند.

عباس عبادی در تشریح دستاورد‌های یک سال گذشته معاونت پرستاری گفت: اقدامات انجام‌شده در دو بخش ارتقای خدمات به مردم و بهبود شرایط حرفه‌ای پرستاران قابل بررسی است.

وی با اشاره به توسعه طرح «پرستار پیگیر» در بیش از ۹۸ درصد بیمارستان‌های کشور افزود: در این طرح، وضعیت بیماران مبتلا به ۱۶ بیماری مزمن و پربسامد پس از ترخیص از بیمارستان، دست‌کم به مدت یک ماه پیگیری می‌شود.

معاون پرستاری وزارت بهداشت با بیان اینکه اجرای این طرح به افزایش رضایت مردم و حفظ کرامت بیماران کمک کرده است، اظهار کرد: میزان مراجعات مجدد غیرضروری یا بستری مجدد در گروه‌های تحت پوشش این طرح تا ۵۴ درصد کاهش یافته است که علاوه بر ارتقای کیفیت خدمات، به اقتصاد سلامت کشور نیز کمک می‌کند.

عبادی، توسعه ثبت الکترونیک خدمات پرستاری را از دیگر اقدامات انجام‌شده برشمرد و گفت: در یک سال گذشته بیش از ۷۰ بیمارستان کشور به چرخه ثبت الکترونیک خدمات پرستاری پیوسته‌اند. این اقدام علاوه بر کاهش هزینه‌ها و بهبود مدیریت اطلاعات، می‌تواند زمان بیشتری برای حضور پرستاران در کنار بیماران فراهم کند.

وی همچنین از ابلاغ ویرایش سوم آیین‌نامه تأسیس مراکز ارائه خدمات پرستاری در منزل خبر داد و ابراز امیدواری کرد که در سال پیش رو، یکی از خدمات پرکاربرد این حوزه به‌صورت آزمایشی تحت پوشش بیمه قرار گیرد و زمینه برای گسترش پوشش بیمه‌ای خدمات پرستاری در منزل فراهم شود.

افزایش مجوز‌های استخدامی و رشد ۶۷ درصدی تعرفه‌های پرستاری

معاون پرستاری وزارت بهداشت در ادامه با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تأمین نیروی انسانی گفت: در شهریور ۱۴۰۴، تعداد ۲۴ هزار مجوز استخدامی دریافت شد و با احتساب بیش از سه هزار مجوز باقی‌مانده از قبل، آزمون استخدامی برای حدود ۲۷ هزار نفر برگزار شد که سهم گروه پرستاری از این ظرفیت حدود ۴۶ درصد بود.

عبادی افزود: این استخدام‌ها می‌تواند به تأمین نیروی مورد نیاز تخت‌های توسعه‌یافته بیمارستانی کمک کند و بخشی از فشار مراقبتی واردشده بر پرستاران را کاهش دهد.

وی همچنین از افزایش بسته‌های خدمتی و رشد حداقل ۶۷ درصدی مجموع ضریب ریالی و ارزش نسبی تعرفه‌های پرستاری در سال گذشته خبر داد و گفت: با وجود این افزایش، شرایط تورمی کشور موجب شده است آثار آن بر وضعیت معیشتی پرستاران به اندازه کافی محسوس نباشد.

خروج حدود ۶ هزار نفر از چرخه خدمت پرستاری

در ادامه این برنامه، قاسم ابوطالبی، رئیس شورای عالی پرستاری، با تأکید بر فاصله موجود میان ظرفیت تربیت پرستار و میزان جذب نیروی انسانی اظهار کرد: نسبت نیروی پرستاری به تخت بیمارستانی حدود یک است، در حالی که استاندارد مورد انتظار برای کل گروه‌های پرستاری ۲.۵ و برای رشته پرستاری به‌تنهایی ۱.۸ اعلام شده است.

وی افزود: با وجود استخدام‌های انجام‌شده، همچنان با استاندارد‌های مورد انتظار فاصله داریم و این مسئله فشار کاری مضاعفی بر پرستاران وارد می‌کند؛ فشاری که یکی از پیامد‌های آن، ترک شغل و کاهش تمایل به ادامه خدمت است.

رئیس شورای عالی پرستاری با اشاره به آمار خروج نیرو‌ها از چرخه خدمت گفت: در سال ۱۴۰۴، حدود دو هزار و ۳۰۰ نفر با توقف طرح مواجه شدند، حدود هزار و ۶۰۰ نفر ترک شغل کردند، استعفای حدود ۷۰۰ نفر پذیرفته شد، ۳۰۰ نفر مهاجرت کردند و حدود هزار و ۶۰۰ نفر نیز بازنشسته شدند. مجموع این موارد، خروج بیش از شش هزار نفر از چرخه خدمت را نشان می‌دهد.

رئیس شورای عالی پرستاری با اشاره به خروج سالانه هزاران نفر از چرخه خدمت پرستاری، کمبود نیروی انسانی، فشار کاری، تبعیض در پرداخت‌ها و تأخیر در اجرای مصوبات حمایتی را از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه دانست و تأکید کرد: کشور از نظر تربیت نیروی پرستاری ظرفیت لازم را دارد، اما مشکل اصلی در جذب و نگهداشت نیروهاست. معاون پرستاری وزارت بهداشت نیز با اشاره به رشد ۶۷ درصدی ضریب ریالی و ارزش نسبی تعرفه‌های پرستاری و توسعه طرح «پرستار پیگیر» خواستار تدوین برنامه‌ای ملی برای جذب و نگهداشت پرستاران شد.

خبرگزاری مهر

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران یکی دیگر از مسائل مهم حوزه پرستاری را کمبود نیروی انسانی عنوان کرد و گفت: تعداد داوطلبان استخدام کافی نیست.

رئیس‌کرمی در ادامه با اشاره به مسائل و مشکلات حوزه پرستاری اظهار کرد: پرداخت حقوق، اضافه‌کاری و سایر مطالبات کارکنان در دانشگاه تا حد امکان و در چارچوب اختیارات موجود پیگیری می‌شود؛ با این حال، بخشی از مشکلات پرداخت تعرفه‌ها به مسائل آیین‌نامه‌ای و برخی موارد به اشکالات حسابداری مربوط است که برای رفع آنها اقدامات لازم انجام می‌شود.

وی با تأکید بر پیگیری مطالبات پرستاران در سطوح مختلف افزود: با وجود تلاش‌های صورت‌گرفته برای اصلاح حقوق و افزایش دریافتی‌ها، رشد تورم موجب شده است افزایش پرداخت‌ها متناسب با هزینه‌های زندگی نباشد. امیدواریم با ادامه پیگیری‌ها و گفتگوهای انجام‌شده، شرایط بهتری برای همکاران حوزه سلامت فراهم شود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران یکی دیگر از مسائل مهم حوزه پرستاری را کمبود نیروی انسانی عنوان کرد و گفت: در حال حاضر، از نظر مجوز استخدام و تأمین اعتبار مالی برای جذب پرستار، محدودیتی در دانشگاه وجود ندارد؛ اما تعداد داوطلبان استخدام کافی نیست و این مسئله تأمین نیروی موردنیاز را با دشواری مواجه کرده است.

وی افزود: برای کاهش اضافه‌کاری پرستاران و بهبود شرایط کاری آنان، باید تعداد نیروهای پرستاری متناسب با نیاز مراکز درمانی افزایش یابد و جذب نیروی جدید با جدیت دنبال شود.

رئیس‌کرمی در پایان ابراز امیدواری کرد با تداوم تلاش‌ها و پیگیری مسائل حوزه پرستاری، شرایط مناسب‌تری برای ارائه خدمات درمانی و فعالیت همکاران پرستار فراهم شود.

بدون پرستاران کارها پیش نمی رود

رضا شروین بدو، معاون درمان دانشگاه، با قدردانی از تلاش‌های پرستاران در ارائه خدمات درمانی و مدیریت شرایط بحرانی، بر ضرورت پیگیری مطالبات این گروه تأکید کرد.

وی با اشاره به نقش مؤثر پرستاران در آموزش و پیگیری وضعیت بیماران پس از ترخیص، فداکاری آنان در شرایط دشوار کشور را شایسته قدردانی دانست و یاد و خاطره همکاران پرستاری ازدست‌رفته را گرامی داشت.

بدو با تأکید بر اهمیت نقش پرستاران در نظام سلامت گفت: حتی با بهترین تجهیزات پزشکی و حضور پزشکان برجسته، بدون پرستاران نمی‌توان خدمات مؤثری به بیماران ارائه کرد.

وی همچنین پیگیری مطالبات مادی، معنوی و حمایتی پرستاران، از جمله تعرفه‌های پرستاری، را ضروری دانست و بر تلاش دانشگاه برای حمایت از این گروه تأکید کرد.

دغدغه اصلی پرستاران نباید مشکلات معیشتی باشد

عباسعلی کریمی، رئیس مرکز قلب تهران، بر ضرورت توجه عمیق‌تر به جایگاه پرستاران در نظام درمان تأکید کرد و گفت: پرستاران اعضای اصلی تیم درمان هستند و بخش مهمی از روند مراقبت و درمان بیماران بر عهده آنان است.

وی با اشاره به حضور پزشکان در بخش‌های مختلف بیمارستان و تداوم مراقبت از بیماران به همت کادر پرستاری، گفت: نقش پرستاران به دریافت حقوق و مزایا محدود نمی‌شود؛ بلکه باید جایگاه حرفه‌ای و اهمیت نقش آنان در ذهن و نگاه مدیران و سایر اعضای تیم درمان به‌درستی شناخته شود.

به گفته وی، توجه به جایگاه پرستاران، زمینه‌ساز رعایت بهتر حقوق و مطالبات آنان نیز خواهد بود.

کریمی با تأکید بر مسئولیت مدیران در رسیدگی به مسائل معیشتی و رفاهی پرستاران تصریح کرد: پرستار باید دغدغه اصلی‌اش سلامت، درمان و مراقبت از بیمار باشد، نه محاسبه حقوق، اضافه‌کار و نگرانی درباره تأمین هزینه‌های زندگی. این مسائل باید دغدغه مدیران و مسئولانی باشد که مسئولیت اداره مراکز درمانی را بر عهده دارند.

رئیس مرکز قلب تهران در پایان با بیان اینکه زحمات پرستاران فراتر از آن چیزی است که معمولاً دیده و بیان می‌شود، خاطرنشان کرد: حمایت از جامعه پرستاری باید با شناخت واقعی جایگاه و مسئولیت‌های آنان همراه باشد و به رسیدگی به مشکلات مادی محدود نشود.

رسیدگی به معیشت پرستاران

احمد نجاتیان، رئیس کل سازمان نظام پرستاری، با تأکید بر ضرورت حمایت از جامعه پرستاری گفت: پرستاران باید با آرامش خاطر به ارائه خدمات بپردازند و این وظیفه مدیران است که دغدغه‌ها و مشکلات آنان را پیگیری و برطرف کنند.

وی با اشاره به کمبود نیروی پرستاری و دشواری جذب نیروی موردنیاز، این وضعیت را نشانه وجود اشکال در مدیریت دانست و بر ضرورت رسیدگی به مطالبات معیشتی و تأمین حداقل‌های اقتصادی پرستاران تأکید کرد.

نجاتیان همچنین از حمایت‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران در حوزه نیروی انسانی و توسعه نقش پرستاری تخصصی قدردانی کرد و با اشاره به فداکاری‌های جامعه پرستاری در حفظ سلامت مردم، فراهم کردن شرایط مناسب برای خدمت‌رسانی بهتر این گروه را ضروری دانست.

در پایان این مراسم از پرستاران نمونه دانشگاه علوم پزشکی تهران و بیمارستان های تحت نظارت این دانشگاه قدردانی شد.

خبرگزاری ایسنا

استاندار آذربایجان‌شرقی با تأکید بر ضرورت رسیدگی عملیاتی به مطالبات جامعه پرستاری، کمبود نیروی انسانی، مسائل معیشتی و پرداخت مطالبات و بهبود شرایط محیط کار را از مهم‌ترین اولویت‌های این حوزه دانست و حمایت از پرستاران را سرمایه‌گذاری برای سلامت جامعه عنوان کرد.

بهرام سرمست در آیین تجلیل از پرستاران سازمان تأمین اجتماعی آذربایجان‌شرقی، پرستاران را از ارکان اصلی نظام سلامت و عوامل تعیین‌کننده در ایمنی بیمار، کیفیت درمان و کاهش مرگ‌ومیر دانست و اظهار کرد: در کنار پاسداشت جایگاه ارزشمند پرستاران، باید برای حل مشکلات ساختاری و حرفه‌ای آنان نیز راهکارهای عملیاتی ارائه شود.

وی با اشاره به چالش کمبود نیروی پرستاری، بر ضرورت بازنگری در توزیع منابع انسانی متناسب با حجم خدمات درمانی و نیاز واقعی بیمارستان‌ها تأکید کرد و افزود: شناسایی مراکز درمانی و بخش‌های دارای کمبود بحرانی نیرو، به‌ویژه اورژانس، مراقبت‌های ویژه و بخش‌های تخصصی، و پیگیری مجوزهای استخدامی لازم باید در اولویت قرار گیرد.

وی مسائل معیشتی و پرداخت‌های حرفه‌ای را از دیگر دغدغه‌های جامعه پرستاری برشمرد و گفت: تأخیر در پرداخت مطالبات، اضافه‌کاری اجباری و تناسب نداشتن دریافتی‌ها با مسئولیت‌های حرفه‌ای، از جمله موضوعاتی است که نیازمند پیگیری جدی است؛ چراکه حفظ سرمایه انسانی نظام سلامت بدون تأمین امنیت اقتصادی و رضایت شغلی کارکنان امکان‌پذیر نیست.

استاندار آذربایجان‌ شرقی با اشاره به فشارهای جسمی و روانی حرفه پرستاری، مدیریت علمی شیفت‌های کاری، توزیع متعادل حجم کار، توسعه خدمات سلامت روان، حمایت‌های روان‌شناختی و پیشگیری از خشونت علیه کادر درمان را ضروری دانست و تصریح کرد: سلامت پرستار، بخش جدایی‌ناپذیر ایمنی بیمار است و فراهم کردن شرایط مناسب کاری برای پرستاران، مقدمه ارائه مراقبت مطلوب به بیماران محسوب می‌شود.

وی با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت خدمات پرستاری، توسعه آموزش‌های تخصصی و مهارت‌محور، بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند برای مدیریت شیفت‌ها و مراقبت‌ها، کاهش فعالیت‌های اداری غیرضروری و تقویت نقش پرستاران در پیشگیری از عفونت‌های بیمارستانی، خطاهای دارویی و آسیب‌های قابل پیشگیری را از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه عنوان کرد.

وی خواستار تدوین برنامه‌ای مشخص برای رسیدگی به مطالبات پرستاران استان شد و گفت: انتظار دارم دانشگاه علوم پزشکی تبریز با همکاری سازمان نظام پرستاری، مدیران بیمارستان‌ها و دستگاه‌های مرتبط، مسائل جامعه پرستاری را در قالب برنامه‌ای عملیاتی و قابل پیگیری جمع‌بندی کند و سه محور نیروی انسانی، حقوق و مزایا و محیط کار را در اولویت قرار دهد.

سرمست با اشاره به نقش تعیین‌کننده پرستاران در بحران‌های بهداشتی، حوادث و شرایط اضطراری اظهار کرد: تجربه همه‌گیری کرونا و همچنین شرایط ناشی از جنگ تحمیلی دوم و سوم نشان داد که پرستاران در کنار سایر اعضای کادر درمان، مسئولیت سنگینی در استمرار ارائه خدمات درمانی بر عهده دارند و در شرایط دشوار، همواره در خط مقدم خدمت‌رسانی به مردم هستند.

وی تأکید کرد: نگاه به جامعه پرستاری باید از یک ردیف هزینه‌ای فراتر رود و به‌عنوان سرمایه‌گذاری اساسی برای سلامت جامعه مورد توجه قرار گیرد؛ رویکردی که در کنار حمایت از نیروی انسانی، مستلزم توسعه زیرساخت‌های درمانی و تقویت مراکز بیمارستانی نیز هست.

استاندار آذربایجان‌ شرقی در تشریح برنامه‌های استان برای تقویت زیرساخت‌های درمانی، از تلاش برای فراهم کردن زمینه احداث بیمارستان جایگزین ۲۹ بهمن تبریز خبر داد و افزود: تقویت بیمارستان عالی‌نسب، مراکز جراحی محدود و تأمین تجهیزات درمانی مورد نیاز نیز از موضوعاتی است که در راستای ارتقای ظرفیت خدمات سلامت استان دنبال می‌شود.

به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی استانداری آذربایجان شرقی در روز یکشنبه ۲۶ مهر، وی در پایان با قدردانی از تلاش‌ها و فداکاری‌های پرستاران، بر ضرورت فراهم کردن محیط کاری ایمن، استاندارد و مجهز به فناوری‌های روز تأکید کرد و نقش آنان را در ارتقای سلامت جامعه و استمرار خدمات درمانی ارزشمند و تعیین‌کننده دانست.

ورود به صفحه استخدام پرستاری