کمبود معلم را نمی توان با بکارگیری بازنشستگان جبران کرد

عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، با رد ادعای نبود کمبود نیروی انسانی در آموزش و پرورش، نسبت به تداوم به‌ کارگیری بازنشستگان برای جبران کمبود معلم انتقاد کرد و خواستار تقویت دانشگاه فرهنگیان و جذب نیروهای جوان و متخصص شد.

مجید داغری عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار خانه ملت، با انتقاد از ادعای نبود وضعیت استان بحرانی از نظر کمبود نیروی انسانی در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، گفت: آموزش و پرورش هر سال با کمبود نیرو مواجه بوده و هنوز نتوانسته است نیاز خود را به‌ صورت کامل و اصولی تأمین کند؛ بنابراین نمی‌توان صرفاً با اعلام اینکه هیچ استانی در وضعیت بحرانی قرار ندارد، مسئله کمبود معلم را پایان‌ یافته تلقی کرد.

نماینده مردم دشت آزادگان و هویزه در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اظهارات رئیس مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و امور اداری آموزش و پرورش مبنی بر احصا و ساماندهی نیاز نیروی انسانی استان‌ها برای سال تحصیلی آینده، این اظهارات را منطبق با واقعیت‌های نظام آموزشی ندانست و نسبت به تداوم کمبود نیروی انسانی در مدارس هشدار داد و افزود: به ‌کارگیری بازنشستگان در سال‌های اخیر یکی از راهکارهای آموزش و پرورش برای جبران کمبود نیرو بوده است، اما این روش نتوانسته مشکل را به‌صورت ریشه‌ای برطرف کند و ادامه این روند بدون برخورداری از یک برنامه مشخص، می‌تواند بر کیفیت آموزش و میزان بهره‌وری نظام آموزشی اثر بگذارد.

وقتی تمدید خدمت به راهکار دائمی تبدیل می‌شود

این عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس در ادامه یادآور شد: فردی که ۳۰ تا ۳۵ سال از فرصت کاری خود را در کلاس درس سپری کرده، ممکن است دیگر توان و ظرفیت لازم برای ادامه خدمت را نداشته باشد؛ بنابراین نمی‌توان به‌ کارگیری بازنشستگان را به‌ عنوان راهکار دائمی تأمین نیروی انسانی آموزش و پرورش در نظر گرفت. در حوزه دشت آزادگان حدود ۸۰ نیرو بازنشسته شده‌اند و بخشی از این افراد انگیزه لازم را برای تدریس ندارند و ادامه فعالیت آنان بیشتر با هدف تطبیق و ترمیم حقوق دنبال می‌شود و در نتیجه، بازدهی مورد انتظار حاصل نمی‌شود.

داغری در ادامه تأکید کرد: این موضوع را نمی‌توان به همه بازنشستگان فرهنگی کشور تعمیم داد و بحث، زیر سؤال بردن توانمندی، تجربه و خدمات فرهنگیان بازنشسته نیست؛ بلکه مسئله اصلی زمانی ایجاد می‌شود که به‌ کارگیری بازنشستگان از یک راهکار موقت و اضطراری به شیوه‌ای دائمی برای جبران ضعف نظام جذب و تربیت نیروی انسانی تبدیل شود.

دانش‌آموز نباید تاوان ضعف نظام جذب معلم را بدهد

عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با تأکید بر ضرورت افزایش ظرفیت دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه شهید رجایی گفت: برای جبران کمبود نیروی انسانی باید ظرفیت پذیرش این دانشگاه‌ها افزایش یابد و از نیروهایی که سالیان متوالی در عرصه آموزش فعالیت داشته‌اند اما هنوز به سن بازنشستگی نرسیده‌اند نیز استفاده شود و برای جبران نیازهای موجود، آموزش‌های لازم به نیروهای مورد نیاز ارائه شود.

داغری با بیان اینکه ادعای نبود کمبود نیرو در شرایط فعلی بیشتر شبیه یک خبر خوشایند از سوی آموزش و پرورش است، تصریح کرد: مسئولان آموزش و پرورش بر اساس دستوراتی که از وزارتخانه دریافت و اعلام می‌کنند که کمبود نیروی مورد نیاز وجود ندارد، اما این ادعا با واقعیت‌های موجود همخوانی ندارد. مسئله نیروی انسانی آموزش و پرورش را نمی‌توان با راهکارهای مقطعی مدیریت کرد؛ چرا که کیفیت آموزش مستقیماً با توانمندی و انگیزه معلم ارتباط دارد و هرگونه تصمیم نادرست در حوزه جذب و به‌کارگیری نیرو، آثار خود را در سال‌های آینده نظام آموزشی نشان خواهد داد.

آیا بازنشسته جای نیروی جوان و متخصص را گرفته است؟

داغری با انتقاد از تبعات به‌کارگیری نیروهای بازنشسته گفت: استفاده از این نیروها در صورت نداشتن انگیزه کافی می‌تواند آسیب‌های جدی به نظام آموزشی کشور وارد کند؛ چرا که آموزش و پرورش به افرادی نیاز دارد که با انگیزه رشد، یادگیری و توسعه کشور وارد این عرصه شوند، نه اینکه صرفاً برای ترمیم حقوق خود به ادامه فعالیت بپردازند. آموزش هزینه نیست، بلکه نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده کشور محسوب می‌شود؛ بنابراین باید افرادی وارد بدنه آموزش و پرورش شوند بتوانند کیفیت و بازدهی این سیستم را افزایش دهند.

نماینده مردم دشت آزادگان و هویزه در مجلس ادامه داد: اگر قرار باشد کمبود نیروی انسانی هر سال با تمدید خدمت بازنشستگان جبران شود، در عمل فرصت ورود نیروهای جوان، پرانرژی و متخصص به آموزش و پرورش محدود خواهد شد؛ موضوعی که باید از سوی وزارت آموزش و پرورش و مجلس مورد توجه جدی قرار گیرد و درباره پیامدهای آن برای آینده نظام تعلیم و تربیت تصمیم‌گیری شود.

آیا تمدید خدمت بازنشستگان سد راه استخدام جوانان شده است؟

داغری با انتقاد از اینکه به‌ کارگیری بازنشستگان به عاملی برای کاهش فرصت جذب نیروهای جوان و فعال تبدیل شده است، اظهار کرد: استفاده از نیروهای بازنشسته نباید به قیمت کنار گذاشتن نیروهای پرکار و جوان تمام شود. به‌کارگیری نیروهای متخصص در آموزش و پرورش باید در اولویت قرار گیرد و برای هر رشته، فرد متخصص همان حوزه به کار گرفته شود. همچنین جذب نیرو باید بر اساس نیاز واقعی و متناسب با رشته، منطقه و مقطع آموزشی انجام شود و درباره به‌کارگیری بازنشستگان نیز باید همین ملاحظات مورد توجه قرار گیرد.

وی در ادامه افزود: آموزش و پرورش نمی‌تواند صرفاً برای پر کردن کلاس‌های خالی، هر نیروی در دسترسی را وارد چرخه تدریس کند؛ زیرا میان «پر شدن کلاس» و «تأمین معلم شایسته» تفاوت جدی وجود دارد. اگر هدف، ارتقای کیفیت آموزش است، باید ترکیب نیروی انسانی مدارس نیز متناسب با نیازهای تخصصی هر مقطع و رشته شکل بگیرد.

مجلس باید آمار بازنشستگان شاغل در مدارس را مطالبه کند

داغری در ادامه با اشاره به هزینه‌های به‌ کارگیری بازنشستگان در نظام آموزشی یادآور شد: حقوق و دستمزد نیروهای بازنشسته‌ای که مجدداً در سیستم آموزشی به کار گرفته می‌شوند، باید به‌ صورت دقیق و شفاف بررسی گردد و این موضوع با وضعیت افرادی که همچنان در بدنه آموزش و پرورش مشغول به کار هستند، مقایسه شود. فردی که از آموزش و پرورش بازنشسته می‌شود و حقوق بازنشستگی خود را از صندوق دریافت می‌کند و پرداخت حقوق از سوی آموزش و پرورش نیز به شکل دیگری دنبال می‌گردد، بنابراین تصمیم‌گیری درباره این شیوه استفاده از نیروها باید بر اساس اطلاعات دقیق، هزینه واقعی و آثار آن بر کیفیت آموزش صورت گیرد. مسئله نباید صرفاً از زاویه کاهش یا افزایش هزینه‌های دولت دیده (شود، بلکه کیفیت آموزش و آینده دانش‌آموزان باید محور اصلی تصمیم‌گیری باشد.

عضو کمیسیون آموزش مجلس با بیان اینکه تاکنون آمار مشخصی از تعداد نیروهای بازنشسته‌ای که مجدداً در آموزش و پرورش به کار گرفته شده‌اند، به کمیسیون تخصصی آموزش ارائه نشده است، گفت: اعضای کمیسیون این موضوع را قطعاً مطالبه و پیگیری خواهند کرد. وزیر آموزش و پرورش باید وضعیت نیروهای نهضتی، طرح امین و سایر نیروهای فعال در آموزش و پرورش را نیز تعیین تکلیف کند و این نیروها باید در مسیر مشخص، شفاف و کارشناسی‌شده وارد چرخه آموزشی کشور شوند.

مسئله فقط کمبود معلم نیست؛ پای ضعف مزمن نظام جذب در میان است

وی با بیان اینکه مسئله نیروی انسانی یکی از ضعف‌های مزمن نظام آموزشی کشور است، ادامه داد: این ضعف هر سال با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، خود را در قالب کمبود معلم و استفاده از راهکارهای موقت نشان می‌دهد. مجلس نمی‌تواند صرفاً به اظهارنظر درباره کمبود معلم محدود شود. کمیسیون آموزش باید از وزارت آموزش و پرورش درباره تعداد واقعی نیروهای مورد نیاز، بازنشستگان شاغل، نحوه جذب آنان، نیروهای پیش دبستانی، وضعیت نیروهای نهضتی و طرح امین، ظرفیت دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه شهید رجایی و برنامه چند ساله تأمین نیروی انسانی مطالبه‌گری کند. اگر قرار است هر سال کمبود معلم با تمدید خدمت بازنشستگان یا استفاده از نیروهای موقت جبران شود، این پرسش جدی مطرح است که پس از سال‌ها تجربه کمبود نیروی انسانی، چرا آموزش و پرورش هنوز نتوانسته است یک نظام پایدار و قابل اتکا برای تربیت و جذب معلم ایجاد کند؟

مجلس نباید اجازه دهد کمبود معلم با مُسکن‌های سالانه مدیریت شود

وی با تأکید بر اینکه مجلس باید میان «تامین صرف نیروی انسانی» و «تأمین معلم متخصص و باانگیزه» تفاوت قائل شود، تصریح کرد: پر کردن کلاس درس با هر نیرویی الزاماً به معنای حل مشکل آموزش و پرورش نیست. راه‌ حل پایدار، افزایش ظرفیت مسیرهای رسمی تربیت معلم، استفاده هدفمند از نیروهای متخصص و جوان و تعیین تکلیف نیروهای موجود است؛ مسیری که باید با نظارت جدی مجلس و پاسخگویی وزارت آموزش و پرورش همراه باشد.

داغری در پایان خاطر نشان کرد: اگر وزارت آموزش و پرورش هر سال با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی ناچار شود برای تأمین کلاس‌های درس به تمدید خدمت بازنشستگان، نیروهای موقت یا سایر راهکارهای اضطراری متوسل گردد، باید ریشه این مسئله مورد بررسی قرار گیرد. نظام تعلیم و تربیت برای استمرار فعالیت خود به برنامه‌ای چندساله و مبتنی بر پیش‌بینی بازنشستگی، رشد جمعیت دانش‌آموزی، توسعه مدارس، نیازهای منطقه‌ای و ظرفیت رشته‌های تخصصی نیاز دارد و نمی‌توان تأمین معلم را هر سال به یک مسئله اضطراری تبدیل کرد.

ورود به صفحه استخدام آموزش و پرورش

منبع: خانه ملت