
لیست شرکت های مادر تخصصی ایران
عنوان شرکت مادر تخصصی (به انگلیسی: Parent Company) در بسیاری از آگهیهای استخدامی صنایع بزرگ، شرکتهای دولتی و مجموعههای زیرساختی دیده میشود. برای بسیاری از کارجویان، ماهیت این شرکتها و تفاوت آنها با هلدینگها یا شرکتهای اجرایی چندان روشن نیست.
در این مطلب، ضمن پاسخ به این سوال که شرکت مادر تخصصی چیست، با لیست شرکتهای مادر تخصصی ایران آشنا میشویم.

فهرست مطالب
شرکت مادر تخصصی چیست؟
شرکت مادر تخصصی، شرکتی است که با مالکیت عمده یا کامل سهام چند شرکت دیگر، وظیفه مدیریت، راهبری و نظارت تخصصی بر شرکتهای تابعه را بر عهده دارد. این شرکتها معمولاً در یک حوزه مشخص (مانند انرژی، آب، برق، حملونقل، صنعت یا زیرساخت) فعالیت میکنند. این شرکتها عموماً نقش اجرایی مستقیم ندارند و تمرکز اصلی آنها بر مدیریت، کنترل عملکرد، تصمیمسازی و توسعه ساختاری شرکتهای زیرمجموعه است.
به بیان سادهتر، شرکت مادر تخصصی مستقیماً تولیدکننده یا مجری پروژه نیست، بلکه از طریق شرکتهای زیرمجموعه، مأموریتهای اقتصادی و خدماتی را مدیریت میکند.
وظایف و اختیارات شرکت مادر تخصصی
شرکتهای مادر تخصصی بهعنوان نهاد راهبری، وظایف کلیدی زیر را در قبال شرکتهای تابعه بر عهده دارند:
- تدوین سیاستها و برنامههای کلان فعالیت شرکتهای زیرمجموعه
- هدایت و نظارت بر عملکرد مالی، اداری و اجرایی شرکتهای تابعه
- تصمیمگیری درباره سرمایهگذاری، توسعه یا واگذاری شرکتها و پروژهها
- مدیریت منابع مالی و انسانی در سطح کلان
- انتصاب و ارزیابی مدیران شرکتهای زیرمجموعه
- ارزیابی عملکرد و پایش تحقق اهداف راهبردی
- ایجاد هماهنگی و جلوگیری از موازیکاری بین شرکتهای زیرمجموعه

لیست شرکتهای مادر تخصصی ایران
در ایران، شرکتهای مادر تخصصی متعددی در حوزههای مختلف فعالیت میکنند. مهمترین آنها عبارتاند از:
- شرکت ملی گاز ایران (مشاهده اطلاعیههای استخدامی)
- شرکت ملی نفت ایران (مشاهده اطلاعیههای استخدامی)
- شرکت مادرتخصصی برق حرارتی -شرکت توانیر (مشاهده اطلاعیههای استخدامی)
- شرکت مادرتخصصی منابع آب ایران (مشاهده اطلاعیههای استخدامی)
- شرکت مادرتخصصی صنایع پتروشیمی (مشاهده اطلاعیههای استخدامی)
- شرکت مادر تخصصی عمران شهرهای جدید – وزارت راه و شهرسازی (مشاهده اطلاعیههای استخدامی)
- شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران (مشاهده اطلاعیههای استخدامی)
- شرکت مادرتخصصی ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل
- شرکت مادر تخصصی خدمات کشاورزی – وزارت جهاد کشاورزی
- شرکت مادر تخصصی توسعه و تجهیز مراکز بهداشتی درمانی و تجهیزات پزشکی کل کشور
- شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران – وزارت جهاد کشاورزی
📌 نکته:
ترکیب و تعداد شرکتهای مادر تخصصی ممکن است با تصمیمات دولت، ادغام، تفکیک یا تغییر ساختار، دستخوش تغییر شود.
تفاوت شرکت مادر و هلدینگ

شرکتهای مادرتخصصی و هلدینگها با اینکه در ظاهر مانند هم هستند و چند شرکت زیرمجموعه دارند، اما در اهداف، دامنه فعالیت و نحوه اداره زیر مجموعهها، تفاوتهای اساسی دارند:
دامنه فعالیت
- شرکت مادر تخصصی معمولاً روی یک حوزه مشخص تمرکز دارد (مثلاً انرژی، حملونقل، آب و برق، معدن و…).
- هلدینگ میتواند چندحوزهای باشد و همزمان در صنایع مختلف سرمایهگذاری کند (مثلاً بانکداری + فناوری + ساختمان + گردشگری).
نقش اصلی: راهبری تخصصی vs سرمایهگذاری
- شرکت مادر تخصصی بیشتر نقش راهبری/سیاستگذاری/نظارت تخصصی دارد؛ یعنی میخواهد زیرمجموعهها «طبق یک نقشه واحد» اداره شوند.
- هلدینگ بیشتر نقش مالکیت و مدیریت سبد سرمایهگذاری دارد؛ یعنی ممکن است زیرمجموعهها را بخرد/بفروشد و تمرکز اصلیاش روی بازده سرمایه باشد.
سطح دخالت در عملیات
- مادر تخصصی معمولاً در امور اجرایی روزمره وارد نمیشود و بیشتر کنترل عملکرد و تصمیمسازی کلان انجام میدهد.
- هلدینگ بسته به مدلش میتواند کمدخالت یا پُردخالت باشد؛ برخی هلدینگها فقط مالکاند، برخی مدیریت عملیاتی را هم بهدست میگیرند.
نوع فرصتهای شغلی
- در شرکت مادر تخصصی معمولاً نقشها بیشتر ستادی و راهبردی است: برنامهریزی، بودجه، کنترل پروژه، نظارت، توسعه، حقوقی و قراردادها، سرمایهگذاری، ارزیابی عملکرد.
- در هلدینگ علاوه بر نقشهای ستادی، ممکن است بهخاطر تنوع کسبوکارها، فرصتهای متنوعتر (بازاریابی، عملیات، فروش، محصول، فناوری و…) هم دیده شود. بسته به حوزههای زیرمجموعه.
🎯 مطلب مرتبط: هلدینگ چیست؟ معرفی هلدینگ های معروف ایران
نقش شرکتهای مادر تخصصی در استخدام و بازار کار
بسیاری از شرکتهای بزرگ دولتی و شبهدولتی کشور در قالب شرکت مادر تخصصی فعالیت میکنند و معمولاً زیر نظر نهادهای حاکمیتی اداره میشوند. شرکتهای مادر تخصصی بهدلیل گستردگی شرکتهای تابعهی آنها، سهم قابلتوجهی در جذب نیروی انسانی دارند. فرآیند استخدام در شرکتهای مادر تخصصی معمولاً از طریق آزمونهای استخدامی است که توسط سازمان امور استخدامی کشور یا شرکتهای تابعه برگزار میشود.
انتخاب نهایی و آغاز همکاری در صورت قبولی در تمامی مراحل فرآیند استخدام در شرکتهای مادر تخصصی معمولاً شامل آزمونهای استخدامی دولتی است که توسط سازمان امور استخدامی کشور یا شرکتهای تابعه برگزار میشود. این آزمونها معمولاً شامل آزمون کتبی، مصاحبههای تخصصی و ارزیابیهای عملی هستند. برخی از این شرکتها همچنین ممکن است برای جذب نیروی انسانی، از طریق آگهیهای استخدام بهصورت مستقل اقدام کنند.
سخن پایانی
شرکتهای مادر تخصصی بهعنوان نهادهای راهبردی و مدیریتی در بخش دولتی، نقش بسیار مهمی در هدایت و نظارت بر شرکتهای تابعه دارند و در کنار این وظیفه، مسئولیتهای اقتصادی، مدیریتی و حتی استخدامی را نیز بر عهده دارند. شناخت این شرکتها و فرآیندهای استخدامی آنها، میتواند مسیر شغلی و تصمیمات حرفهای شما را در عرصه دولتی روشنتر کند.
اگر قصد استخدام در شرکتهای مادر تخصصی دارید، پیشنهاد میشود آگهیهای استخدامی و راهنماهای آزمونهای دولتی را دنبال کنید و خود را برای مراحل مختلف آزمونها و مصاحبهها آماده سازید.
منبع: ایران استخدام



