شرایط استخدام زنان باردار طبق بخشنامه زنان باردار شاغل
بارداری در زمان استخدام، یکی از دغدغههای بانوانی است که قصد استخدام در دستگاههای دولتی و شرکتهای خصوصی را دارند. بسیاری از بانوان نمیدانند که آیا بارداری مانع استخدام است یا در سال اول استخدام امکان استفاده از مرخصی زایمان وجود دارد یا نه؟ درادامه با شرایط استخدام زنان باردار، امکان مرخصی زایمان بدو استخدام و… بیشتر آشنا میشویم.
فهرست مطالب
آیا بارداری مانع استخدام است؟
به طور کلی بارداری به خودی خود مانع استخدام نیست و در قوانین استخدامی هم ممنوعیتی مبنی بر عدم استخدام زنان صرفاً به دلیل بارداری پیشبینی نشده است. اما شرایط استخدام در بخش خصوصی و دستگاههای دولتی یکسان نبوده و ممکن است باتوجه به نوع استخدام ضوابط اختصاصی وجود داشته باشد که در ادامه به بررسی این موارد میپردازیم.
بارداری و استخدامی آموزش و پرورش و سایر دستگاههای دولتی
در استخدامهای دولتی، داوطلبانی که از طریق آزمونهای استخدامی پذیرفته میشوند، پس از قبولی باید مراحل مختلفی مانند بررسی مدارک، معاینات پزشکی، گزینش و صدور حکم استخدام را طی کنند. بارداری در بدو استخدام به تنهایی دلیلی برای لغو قبولی یا جلوگیری از استخدام نیست؛ مگر اینکه بر اساس ضوابط قانونی، فرد شرایط عمومی یا اختصاصی استخدام را نداشته باشد.
بانوان بارداری که در مراکز دولتی استخدام میشوند در صورت داشتن سابقه بیمه 60 روزه طی یکسال گذشته، میتوانند پس از تولد فرزند خود از مرخصی بارداری بهرهمند شوند. در غیر این صورت میتوانند از مرخصی بدون حقوق استفاده کنند.
بارداری و استخدام در بخش خصوصی
اما در بخش خصوصی شرایط متفاوت است. با اینکه قانون کار ممنوعیتی برای استخدام زنان باردار تعیین نکرده است اما انعقاد قرارداد باید با توافق کارفرما و نیروی کار انجام شود. اگر کارفرما در بدو استخدام از بارداری فرد مطلع باشد، میتواند با استناد به شرایط و الزامات شغلی خود از استخدام او صرفنظر کند. کارفرما میتواند اعلام کند که این وضعیت با شرایط استخدامی مجموعه سازگار نیست. اما باز این موضوع با حالتی که فرد پس از استخدام باردار میشود متفاوت است. در این حالت، بارداری نباید بهتنهایی موجب محرومیت از حقوق قانونی یا ادامه همکاری شود.
بانوان شاغل در بخش خصوصی در صورت بارداری میتوانند از کمک بارداری (مرخصی زایمان) بهره مند شوند.
قانون عدم اخراج زنان باردار
سازمان اداری و استخدامی کشور طی بخشنامهای به دستگاهای اجرایی تاکید کرده است تعدیل نیرو یا اعلام عدم نیاز مادران باردار، زنان دارای فرزند شیرخوار و کارکنان دارای حداقل 3 فرزند ممنوع است.
طبق تبصره بند پ ماده ۱۵ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت؛ دستگاههای اجرایی نمیتوانند صرفاً به دلیل بارداری یا داشتن فرزند شیرخوار، همکاری با این دسته از کارکنان را خاتمه دهند یا آنها را تعدیل کنند. تنها استثنای پیشبینیشده در این حکم، مواردی است که کارمند بر اساس قانون دارای محکومیت قطعی قضایی باشد.
البته باید توجه داشت که این ممنوعیت مختص دستگاههای اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری است و به معنای ممنوعیت مطلق اخراج زنان باردار در تمامی کارگاهها و شرکتهای خصوصی نیست. وضعیت کارکنان بخش خصوصی تابع مقررات قانون کار، شرایط قرارداد و سایر قوانین و مقررات مرتبط خواهد بود.
بخشنامه دورکاری زنان شاغل باردار
طبق بند پ ماده ۱۷ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، مادران باردار میتوانند در مشاغلی که امکان دورکاری در آنها وجود دارد. این بخشنامه شامل کارکنان بخش دولتی و همچنین مشمولان قانون کار در بخش خصوصی میشود. بنابراین در صورتی که امکان انجام وظایف بهصورت دورکاری وجود داشته باشد، کارفرما یا دستگاه اجرایی موظف است با درخواست دورکاری مادر باردار موافقت کند.
اطلاع از آخرین اخبار مرخصی زایمان
قوانین مربوط به مدتزمان مرخصی زایمان، نحوه پرداخت حقوق توسط تامین اجتماعی و امنیت شغلی مادران پس از بازگشت به کار، همواره در حال تغییر و بهروزرسانی است. مطلع بودن از این بخشنامههای جدید به شما کمک میکند تا در بدو استخدام یا دوران اشتغال، بهراحتی از حقوق قانونی خود دفاع کنید. برای رصد لحظهای مصوبات دولت و مطالعه جزییات بیشتر، میتوانید به صفحه اخبار مرخصی زایمان در سایت ایران استخدام مراجعه کنید.
سخن پایانی
بارداری در بدو استخدام اگرچه چالشها و ملاحظات خاص خود را دارد، اما به لحاظ قانونی مانعی برای ورود شما به بازار کار محسوب نمیشود. البته تفاوتهایی در ضوابط بخش دولتی و خصوصی وجود دارد که آگاهی از قوانین تامین اجتماعی، قانون کار و بخشنامههای جدید جوانی جمعیت، به شما کمک میکند تا فرآیند استخدام خود را با شفافیت و آگاهی کامل طی کنید.
خیر. بارداری به خودی خود مانع قانونی برای استخدام دولتی و آزمونها نیست، مگر اینکه داوطلب شرایط عمومی یا اختصاصی شغل را نداشته باشد.
بله. در صورت داشتن حداقل ۶۰ روز سابقه بیمه طی یک سال گذشته، مرخصی زایمان تعلق میگیرد؛ در غیر این صورت فرد میتواند از مرخصی بدون حقوق استفاده کند.
بله. در بدو استخدام، کارفرمای بخش خصوصی میتواند با توجه به شرایط شغلی خود از استخدام فرد باردار صرفنظر کند، اما اخراج کارمند پس از استخدام به دلیل بارداری ممنوع است.
بله. در مشاغلی که امکان دورکاری در آنها وجود دارد، دستگاه موظف به موافقت با درخواست دورکاری مادران باردار است. این مورد هم در بخش خصوصی و هم بخش دولتی لازم الاجرا میباشد.
بله. بر اساس قانون کار و قوانین حمایتی، اخراج یا عدم تمدید قرارداد زنان باردار در طول دوران بارداری و مرخصی زایمان، هم در بخش دولتی و هم در بخش خصوصی ممنوع است.
