آیا افزایش حقوق ۱۴۰۵ باعث تعطیلی کارگاه ها می شود؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم، سمیه گلپور, رئیس کانون عالی انجمن های صنفی کارگران طی یادداشتی برای تسنیم نوشت: هفته گذشته یکی از نمایندگان کارفرمایان بار دیگر همان گزاره‌ای را تکرار کرد که سال‌هاست به ابزار ثابت سرکوب دستمزد در ایران تبدیل شده است:«افزایش حقوق باعث تعطیلی کارگاه‌ها می‌شود.» این ادعا نه تازه است، نه علمی، و نه صادقانه؛ بلکه هر سال، درست در آستانه تعیین حداقل مزد، از زبان نمایندگان دولت بازتولید می‌شود، توسط کارفرما تکرار می‌شود و در نهایت، چون چماقی بر سر دستمزد کارگر فرود می‌آید.

1. کارگرِ شاغلِ فقیر؛ قربانی اصلی این روایت

تناقض تلخ اینجاست که بخش بزرگی از یارانه‌بگیران امروز، همان کارگران شاغل در کارگاه‌ها هستند؛ مردمی که:شاغل‌اند اما فقیرند. تولید می‌کنند، اما سفره‌شان کوچک‌تر می‌شود. بیمه دارند اما امنیت ندارند. اگر افزایش مزد واقعاً کارگاه‌ها را تعطیل می‌کرد، باید این کارگاه‌ها سال‌ها پیش تعطیل شده بودند؛ چون آنچه نابود شده، نه کارگاه، بلکه قدرت خرید کارگر است.

2. واقعیت اقتصادی؛ دستمزد متهم ردیف اول نیست

در ادبیات اقتصاد تولید، دستمزد کم‌اثرترین متغیر تورم‌زا در ایران است. سهم مزد در قیمت تمام‌شده تولید – طبق گزارش‌های رسمی – معمولاً زیر 10درصد است.

در مقابل جهش نرخ ارز،افزایش قیمت انرژی و مواد اولیه هزینه‌های مالی، مالیاتی و بیمه‌ای و بی‌ثباتی سیاست‌گذاری نقش تعیین‌کننده دارند، اما هیچ‌کدام هر سال قربانی نمی‌شوند؛ فقط دستمزد قربانی می‌شود.

3. بازتولید یک دروغ؛ از دولت تا کارفرما

این گزاره که «افزایش مزد = تعطیلی تولید»: هر سال از زبان نمایندگان دولت تکرار می‌شود.سپس توسط کارفرمایان به‌عنوان «واقعیت بدیهی» بازگو می‌شود و نهایتاً به تصمیم شورای عالی کار جهت می‌دهد. بی‌آنکه حتی یک مطالعه علمی معتبر داخلی یا بین‌المللی آن را تأیید کرده باشد.این یک روایت سیاسی–اقتصادی است، نه تحلیل اقتصادی.

4. مقاوله‌نامه‌های ILO سازمان بین‌المللی کار که ایران از بنیان گزاران آن و عضو آن می باشد ،چه می‌گویند؟ سازمان بین‌المللی کار (ILO) صراحتاً تأکید دارد که:حداقل دستمزد باید زندگی شرافتمندانه کارگر و خانواده‌اش را تأمین کند. معیار تعیین مزد، «هزینه‌های واقعی زندگی» است، نه توان ناپایدار بنگاه‌ها.

در مقاوله‌نامه 131 ILO (Minimum Wage Fixing) آمده است که:تعیین حداقل مزد باید با در نظر گرفتن نیازهای کارگران و خانواده‌هایشان و شرایط اقتصادی کشور انجام شود.ترجمه ساده فارسی آن یعنی:دستمزد قرار نیست بنگاه ناتوان را زنده نگه دارد؛ قرار است انسان شاغل را زنده نگه دارد.هیچ‌کدام از اسناد ILO نمی‌گویند برای حفظ تولید، باید دستمزد را زیر خط فقر نگه داشت.

5. مسئله واقعی چیست؟

مسئله این نیست که افزایش مزد کارگاه را می‌کُشد؛مسئله این است که اقتصاد ایران سال‌هاست هزینه ناکارآمدی خود را از جیب کارگر پرداخت می‌کند. وقتی سیاست ارزی غلط است، وقتی نظام مالیاتی عادلانه نیست، وقتی رانت‌ها دست‌نخورده باقی می‌مانند، ساده‌ترین راه این است: دستمزد را بزنیم.

ادعای «افزایش حقوق باعث تعطیلی کارگاه‌ها می‌شود»:اولا پشتوانه علمی ندارد. دوماً در اسناد بین‌المللی کار مردود است و سوماً در عمل، فقط یک نتیجه داشته است:تولید کارگرِ فقیر، یارانه‌بگیرِ شاغل و جامعه‌ای خسته از تورم.اگر قرار است تولید حفظ شود، باید هزینه‌های غلط اصلاح شود، نه دستمزد انسان.

ورود به صفحه حقوق اداره کار

منبع: خبرگزاری تسنیم